Onderdelenreiniging in de garage
Het reinigen van onderdelen die vervuild zijn met olie, vet of straatvuil is een onmisbaar onderdeel van de reparatiewerkzaamheden in de autowerkplaats. Het werkt makkelijker, de werkveiligheid wordt verhoogd en de kwaliteit van motor-, transmissie- en chassisreparaties wordt aanzienlijk verbeterd. Er zijn drie mogelijkheden voor professionele reiniging van onderdelen: hogedrukreinigers, droogijsreinigers en industriële reinigingsmachines (wasmachines). Zo is er voor elk reinigingsprobleem in de werkplaats een passende oplossing.
Onderdelen reinigen met een hogedrukreiniger
Hogedrukreinigers zijn bijzonder geschikt voor het reinigen van auto- en motoronderdelen zoals cilinderkoppen, versnellingsbakken, aandrijfassen en wielen. Ze zijn altijd een goede keus als er al een wasplaats is ingericht en alle waterschap- en bouwvergunningen voor de exploitatie zijn verkregen.
Gewoonlijk werken alleen specifiek opgeleide of getrainde werknemers van het garagebedrijf in wasplaatsen die worden gebruikt voor het reinigen van auto-onderdelen. Dit verkleint de kans op ongevallen aanzienlijk, zodat ook warmwater-hogedrukreinigers kunnen worden gebruikt. In vergelijking met koudwaterapparaten zijn ze in staat om vettig of olieachtig vuil veel sneller te verwijderen. Dit vermindert het verbruik van waschemicaliën aanzienlijk en verlaagt tevens de onderhoudskosten.
Stationaire hogedrukreinigers
Zelfs als alleen opgeleid personeel de wasplaats gebruikt dient de wasinstallatie zodanig te zijn ontworpen dat deze voor zichzelf spreekt, om er zeker van te zijn dat er geen bedieningsfouten worden gemaakt. Een stationaire hogedrukreiniger is dan de juiste keuze, zeker als er al een geschikte ruimte aanwezig is. De technische installatie kan in een technische ruimte worden geplaatst die niet voor iedereen toegankelijk is. Via de aparte bedieningsterminal op de wasplaats kunnen verschillende vooraf ingestelde programma's voor het wassen van onderdelen van auto's gemakkelijk en zonder gevaar voor bedrijfsongevallen worden ingeschakeld. Afhankelijk van de uitrusting kunnen met stationaire hogedrukreinigers meerdere spuitlansen naast elkaar worden gebruikt, zodat verschillende werknemers tegelijkertijd onderdelen kunnen reinigen. Op deze manier is de wasplaats geen bottleneck als de doorloop in de werkplaats hoog is. Bovendien worden stationaire hogedrukreinigers aanbevolen vanwege hun kortere insteltijden, en dan vooral waar de wasplaats meerdere uren per dag bezet is.
Mobiele hogedrukreinigers
Kleinere garages kunnen mobiele warmwater-hogedrukreinigers gebruiken om auto-onderdelen te reinigen. Ze hebben het voordeel dat ze ruimtebesparend zijn omdat ze geen aparte technische ruimte nodig hebben. Bij mobiele apparaten moet echter altijd rekening worden gehouden met langere insteltijden. Rondslingerende snoeren, water- en hogedrukslangen brengen ook bepaalde ongevallenrisico's met zich mee.
Olie, gas of elektriciteit?
Bij de keuze van een geschikte reinigingstechniek is het belangrijk om eerst te bepalen of de hogedrukreiniger moet worden uitgerust met een olie- of gasbrander of een elektrische doorstroomverwarmer. Om hier een antwoord op te geven, moet de infrastructuur van de werkplaats - de elektriciteits-, gas- of olievoorziening - en de capaciteit ervan worden gecontroleerd. Bij het verwarmen van water met gas of olie moeten stationaire apparaten een aansluitmogelijkheid hebben voor een rookafvoerkanaal.
Uitgebreid assortiment toebehoren
De keuze van de toebehoren is afhankelijk van het geplande gebruik en het gewenste reinigingsresultaat. Schuimlansen, roterende wasborstels, korte lansen of sproeieropzetstukken met verschillende straalhoeken zijn ideaal voor het reinigen van auto-onderdelen. Idealiter kunnen de druk en temperatuur van het water direct op de lans of op de hogedrukreiniger worden geregeld, afhankelijk van het soort vuil, zodat olieachtig of vettig vuil gemakkelijker kan worden verwijderd door de temperatuur van het reinigingswater te verhogen.
Indien nodig: chemische reinigingsmiddelen
Bij zeer hardnekkig vuil worden ook chemische reinigingsmiddelen gebruikt. Sterk alkalische reinigingsmiddelen zijn bijzonder geschikt voor hardnekkige olieachtige en vettige vervuilingen. Zuurhoudende reinigingsmiddelen worden gebruikt voor minerale vervuilingen, zoals kalk of cementaanslag.
De chemische reinigingsmiddelen mogen op geen enkele wijze de werking van de vloeistofafscheider of de coalescentieafscheider hinderen.
Ergonomie tijdens het reinigen van onderdelen
Ongeacht of voor het reinigen van onderdelen een stationaire of mobiele hogedrukreiniger wordt gebruikt, moet aandacht worden besteed aan de ergonomie van de gereedschappen en toebehoren. Lichamelijke schade door overmatige, langdurige belasting kan zo op doeltreffende wijze worden voorkomen. Dit voorkomt ook vermoeidheid, waardoor de kans op fouten en dus het risico op letsel afneemt.
Bij de keuze van een hogedrukpistool moet daarom de voorkeur worden gegeven aan ergonomische modellen, zoals die waarbij de terugstootkracht van de hogedrukstraal wordt gebruikt om de houdkracht voor de trekkerhandgreep en tegelijkertijd die van de dodemansknop tot een minimum te beperken. Automatische slanghaspels die het handmatig op- en afrollen overbodig maken, zijn eveneens zeer nuttig. Zij minimaliseren ook aanzienlijk het struikelgevaar en dragen bij tot efficiënt werken. Slanghaspels, vooral als ze zijn uitgerust met snelsluitingen voor het verwisselen van de lansen, verkorten de tijd die nodig is voor het opstellen en demonteren overduidelijk.
Ook bij het reinigen van onderdelen wordt het werk met een zogenaamde tafelmodel onderdelenreiniger een stuk gemakkelijker. Er kunnen onderdelen op vastgezet worden zodat ze niet wegglijden tijdens het reinigen met hoge druk. Goede reinigingstafels zijn ook in hoogte verstelbaar. Hierdoor kunnen ze voor ieder persoon op de optimale werkhoogte worden afgesteld. Ook de zogenaamde plafondarmen maken het werk gemakkelijker en veiliger – vooral wanneer ze boven een reinigingstafel worden geïnstalleerd. Ze geleiden de slang van bovenaf in het midden van het te reinigen onderdeel zonder dat je zware slangen hoeft te tillen of verslepen.
Onderdelen reinigen met droogijs
Droogijsreiniging is een effectieve straalmethode die kan worden gebruikt om hardnekkig vuil zorgvuldig van diverse materialen te verwijderen. Vooral in garagebedrijven en restauratiebedrijven heeft het droogijsreinigen van complexe en kwetsbare onderdelen zich in de afgelopen jaren bewezen. Deze methode wordt steeds vaker toegepast, van het reinigen van autobekleding tot het reinigen van motorruimtes en tijdens de restauratiewerkzaamheden aan oldtimers. Het grote voordeel van deze techniek ligt vooral in de residuvrije reiniging: geen afvalwater, geen chemicaliën en geen straalmiddelresten.
Hoe werkt het?
Reinigen met droogijs is vergelijkbaar met conventionele zandstraalmethoden, maar dan veel milder. De droogijspellets, die 1 tot 4 millimeter groot zijn, worden opgeslagen in een voorraadcontainer in het droogijs-straalapparaat. Tijdens het stralen worden ze vervolgens via een doseerinrichting naar het pistool en het straalmondstuk gevoerd en daar met perslucht versneld tot maximaal 150 m/s. De uitblaassnelheid kan worden geregeld via de persluchtdruk, die tussen 0,7 en 10 bar kan liggen, en via verwisselbare high-performance straalmondstukken op het straalpistool. Wanneer de droogijspellets het te reinigen oppervlak raken, trekt het vuil door de sterke onderkoeling (-79 °C) samen en wordt het bros. Er wordt een zogenaamde thermische spanning (thermoshock) gecreëerd en vuil of coatings worden losgemaakt van het oppervlak. Deze worden vervolgens met behulp van de inslaande korrels door wrijving volledig verwijderd (inslageffect). Tijdens dit proces gaat de CO2 plotseling over in de gasfase en neemt het volume met een factor 400 toe, de zogenaamde sublimatie (micro-explosie). Dit neemt eveneens vuil of beschermlagen van het oppervlak weg. Na het reinigen blijft alleen het verwijderde vuil in droge vorm achter. Dit kan gemakkelijk worden opgeveegd en bij het (gevaarlijk) afval worden afgevoerd.
De mogelijkheden voor droogijsreiniging zijn eindeloos
Omdat er niets nat wordt tijdens het droogijsstralen, hoeven onderdelen van motoren of bijvoorbeeld elektrische componenten niet meer gedemonteerd of apart afgeschermd te worden. Dit bespaart tijd en geld. Bij correct gebruik zal het oppervlak niet beschadigd raken, zoals bij andere straalmethodes wel het geval kan zijn. Dure nabehandelingen van de gestraalde oppervlakken, zoals vaak nodig is na het zandstralen, zijn daarom totaal overbodig. Bij professioneel gebruik is bovendien thermische vervorming uitgesloten tijdens het droogijsstralen, aangezien het oppervlak slechts 5°C of maximaal 20°C afkoelt. Zelfs voor werkzaamheden die voorheen onmogelijk of zeer tijdrovend waren, zoals het verwijderen van kauwgomresten of vetvlekken, is droogijsreiniging de oplossing. Voor onderhoud aan auto's zijn het vooral dashboards, tapijten, bekleding en motorruimtes die vlekkeloos kunnen worden schoongemaakt.
Zorgvuldige voorbereidingen
Hoe gebruiksvriendelijk deze methode ook is, bij droogijsreiniging moet je ervoor zorgen dat de droogijspellets vers zijn. Anders nemen de reinigingsprestaties sterk af en sublimeren de pellets tot gas. Zelfs in geschikte koelboxen zijn ze slechts enkele dagen houdbaar. Daarom moeten droogijspellets die in grote hydraulische persen - zogenaamde pelletisers - worden geproduceerd en klaar zijn voor gebruik, direct na levering worden verwerkt. In de werkplaats moet de organisatie van de werkzaamheden hierop afgestemd zijn, zodat er geen vertraging of kwaliteitsverlies bij de onderdelenreiniging ontstaat.
Nieuwe oplossingen
Er is echter al een droogijsreiniger dat zelf droogijs kan produceren - precies wanneer de reiniging plaatsvindt en precies in de vereiste hoeveelheid. Er zijn maar 2 dingen nodig op logistiek gebied: vloeibaar CO2 als basisproduct, dat zonder verlies kan worden opgeslagen in een fles op het apparaat, en een persluchtnetwerk met een krachtige compressor. Dit apparaat is daarom bij uitstek geschikt voor gebruik in werkplaatsen van elke omvang.
Training
Hoewel het gebruik van droogijs heel eenvoudig is en middels trainingen snel kan worden geleerd, brengt het proces bepaalde gezondheidsrisico's met zich mee die moeten worden vermeden. Enerzijds heeft de gebruiker een gesloten overal met helm nodig om zich te beschermen tegen rondvliegende vuildeeltjes, anderzijds is gehoorbescherming erg belangrijk. Door de hoge persluchtstromen in combinatie met de mini 'explosies' (sublimatie) van de CO2 genereert de applicatie een hoog geluidsniveau. Droogijsreiniging mag daarom niet buiten plaatsvinden, aangezien de directe omgeving hiervan ernstige geluidsoverlast kan ondervinden. Het droogijsstralen vindt idealiter plaats in speciaal daarvoor ontworpen, geluiddichte en geventileerde ruimtes.
Bescherming van het milieu
De extra investering voor het droogijsstralen kan tevens de moeite waard zijn voor ondernemingen die bijvoorbeeld een hoge afvalwaterheffing moeten betalen. Omdat er nauwelijks afvalwater is, kunnen de onderhoudskosten van olie- en coalescentieafscheiders aanzienlijk minder zijn. Uiteindelijk heeft droogijsstralen een behoorlijk lagere impact op het milieu dan andere methodes. Zelfs de CO2 die nodig is voor stralen is een afvalproduct van de chemische industrie of van elektriciteitscentrales en hoeft niet speciaal voor droogijsstralen te worden geproduceerd.
Droogijsstralen
Droogijsstralen is een effectieve straalmethode om hardnekkige vuilafzettingen van verschillende ondergronden te verwijderen. Vooral op complexe en gevoelige oppervlakken heeft droogijsreiniging ook zijn waarde bewezen in garages of reconditioneringsbedrijven - van het reinigen van autobekleding tot het reinigen van motorruimtes en restauratiewerkzaamheden aan oldtimers. Het grote voordeel van deze techniek ligt vooral in de residuvrije reiniging: geen afvalwater, geen chemicaliën en geen straalmiddelresten.
Onderdelenwasinstallaties en onderdelenreinigers
Naast hogedrukreinigers en droogijsstralen hebben ook zogenaamde onderdelenwasinstallaties en -reinigers hun waarde bewezen in autowerkplaatsen voor het reinigen van motor-, versnellingsbak- en aandrijflijnonderdelen. Bij deze apparaten onderscheidt men handmatige onderdelenreinigers en automatische onderdelenwasinstallaties.
Handmatig reinigen van onderdelen
Bij handmatige apparaten gaat het om spoelbakken die een reinigingsvloeistof gebruiken in een gesloten circuit. Om de gebruiker in staat te stellen vuile en vette motor en versnellingsbak onderdelen gemakkelijk te reinigen, pompt een elektrische pomp - nadat het apparaat is ingeschakeld - de reinigingsvloeistof door een aan de slang gekoppelde wasborstel. Het vervuilde deel wordt vervolgens handmatig schoongemaakt met de wasborstel die continue met reinigingsvloeistof gespoeld wordt. De vloeistof stroomt vervolgens via de spoelbak door een filter om daarna weer door de wasborstel te worden gepompt. Als het onderdeel schoon is, kan het een paar minuten in de spoelbak blijven liggen om uit te lekken. Daarna is het weer klaar voor montage.
Deze methode heeft het voordeel dat er zeer weinig reinigingsvloeistof verloren gaat. Je hoeft alleen rekening te houden met verdampingsverliezen, die je eenvoudig kunt compenseren door af en toe reinigingsmiddel bij te vullen. Het schoonmaken kan geheel naar behoefte uitgevoerd worden. Zelfs het reinigen van kleine onderdelen in speciale korven en met kleine haakse wasborstels is mogelijk. Sommige installaties zijn hiervoor uitgerust met een zogenaamde 'tapfunctie', waarbij de reinigingsvloeistof uit een regelbare kraan komt in plaats van de wasborstel. Op deze manier kunnen zelfs de kleinste auto-onderdelen eenvoudig worden gereinigd.
Biologische onderdelenreinigers
Afhankelijk van de frequentie, moet de reinigingsvloeistof van de onderdelenreinigers regelmatig worden ververst. Dit is duur en tijdrovend, aangezien soms tot wel 100 liter reinigingsmiddel moet worden afgevoerd. Bij moderne onderdelenwasinstallaties wordt de reiniger in de voorraadtank 's nachts biologisch gereinigd. Hiervoor wordt onder de spoelbak de vervuilde reinigingsvloeistof door een met speciale bacteriën geënt vlies gevoerd. De bacteriën maken zich los van het vlies en breken oliën en vetten enzymatisch af in de reinigingsvloeistof. Het resultaat is een volledig geregenereerde reinigingsvloeistof na ongeveer 12 uur. De regeneratie wordt verder versneld door een automatisch geregeld verwarmingssysteem in de tank. Bijkomend effect: de warme reinigingsvloeistof lost sneller oliën, vetten en waxlagen van vuile auto-onderdelen op.
Handmatige reinigingstafels met een biologisch reinigingsproces zijn ideaal voor kleinere werkplaatsen waar af en toe een onderdeel moet worden schoongemaakt. Omdat de units op wielen staan, kunnen ze in de werkplaats worden gebruikt daar waar schoongespoeld moet worden. Daarnaast worden de reinigingsunits vooral gekenmerkt door lage onderhoudskosten.
Automatische onderdelenreiniger
In grote autowerkplaatsen met een hoge reparatiecapaciteit moet het reinigen van onderdelen snel en efficiënt gebeuren. Zogenaamde automatische onderdelenwasinstallaties helpen bij het behalen van de gewenste reparatiedoorlooptijden. Net als bij handmatig reinigen, worden de schoon te spoelen onderdelen eerst in een korf geplaatst. Daarna wordt de spoelruimte doormiddel van een deksel hermetisch afgesloten en kan de reiniging worden gestart. Vergelijkbaar met een vaatwasser worden de onderdelen schoongespoeld met roterende hogedruksproeiers en speciale reinigingsvloeistoffen. Bij sommige apparaten draait de korf over de vaste sproeiers. Afhankelijk van het type en de grootte van de onderdelenwasinstallatie kunnen de reinigingsprogramma's ook worden gebruikt om de temperatuur, de sproeierdruk en de lengte van het reinigingsproces te regelen. Bij zeer hardnekkig vuil worden ook speciale reinigingschemicaliën gebruikt in combinatie met zeer hoge temperaturen tot wel 80 °C. Voor alle soorten vuil zijn er universele of speciale reinigers. Het gebruik en de bediening van de onderdelenreiniger moeten zo eenvoudig mogelijk zijn om een onjuiste of te hoge dosering te voorkomen.
Voordelen van het automatisch reinigen van onderdelen:
reinigingsinstallaties voor grote auto-onderdelen kunnen in één reinigingsprogramma meer dan 100 kilogram aan onderdelen wassen. En dankzij de geringe laadhoogte heeft hij een positief effect op de fysieke gezondheid van de werknemers. Het automatisch reinigen van onderdelen is daardoor zeer efficiënt. Het loont vooral de moeite voor bedrijven die enkele honderden kilo's auto-onderdelen per dag moeten reinigen. Vooral het regelmatig afvoeren van de reinigingsvloeistof en het onderhoud van de onderdelenreiniger, zoals het vervangen van het filter en het reinigen van de tank, zijn zaken waarmee rekening moet worden gehouden bij het berekenen van de kosten en afschrijvingen. Om de levensduur van de reinigingsvloeistof te verlengen, kunnen sommige onderdelenreinigers worden uitgerust met een zogenaamde skimmer. De skimmer transporteert de olie - die op de reinigingsvloeistof drijft - naar een olie-opvangtank. De op deze manier afgescheiden olie kan dan in aanzienlijk kleinere hoeveelheden worden afgevoerd.
Ultrasoon reinigen van onderdelen
Het ultrasoon reinigen van onderdelen is een bijzonder milieuvriendelijke methode. Hiervoor liggen de vervuilde delen in een milde, warme reinigingsvloeistof en worden ze blootgesteld aan hoogfrequente geluidsgolven. Hierdoor ontstaan in de vloeistof biljoenen imploderende luchtbelletjes, die door hun implosie het vuil als het ware van het oppervlak van de onderdelen 'borstelen'. Dit gebeurt meestal zonder het gebruik van agressieve chemicaliën en mechanische hulpmiddelen. Zelfs diepgeworteld vuil in de kleine poriën wordt op deze manier van het oppervlak verwijderd. Deze methode werkt echter niet geheel zonder chemicaliën. Om het reinigingseffect te versnellen, bieden een aantal fabrikanten speciale reinigingsmiddelen aan. In combinatie met het verwarmen van het ultrasoonbad wordt de reinigingstijd aanzienlijk verkort. Zeker voor de werkplaatsen met een hoge reparatiecapaciteit kan dit erg belangrijk zijn.
Grote ultrasoon-reinigingsbaden zijn geschikt voor het reinigen van complete motordelen en wielen. Deze ultrasoonapparaten hebben hiervoor reinigingsbaden van enkele honderden liters. In de grote ultrasoonreinigers worden de onderdelen vaak met een hydraulische hefinstallatie geladen. Men laat met de hefinstallatie de korf - gevuld met onderdelen - in het ultrasoonbad zakken en als het reinigingsproces klaar is, wordt de korf er weer uit gehesen. Met de reinigingsvloeistof kunnen ca. 400 reinigingen gedaan worden. Hoewel de onderdelen na het reinigingsproces zeer schoon zijn, is het raadzaam ze na te spoelen met schoon water op een zogenaamd spoelrooster om de resten van reinigingsvloeistof te verwijderen.
Vooral in de autowerkplaats hebben de kleine ultrasoonreinigers - met een inhoud van ongeveer 10 liter - zich goed bewezen. Ze worden gebruikt voor het reinigen van kleine onderdelen zoals injectoren en carburateuronderdelen van klassiekers. Maar ook handgereedschap dat onder olie en vet zit, wordt er vaak mee gereinigd. Dit verhoogt de werkveiligheid aanzienlijk.