ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΛΙΟ: ΠΩΣ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΕΙΣ ΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΜΠΑΛΚΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΟΥ ΑΠΟΔΟΤΙΚΑ
Ο τακτικός καθαρισμός των φωτοβολταϊκών δεν εξασφαλίζει μόνο μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, αλλά προστατεύει και την επένδυσή σου – ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για μια μόνιμα εγκατεστημένη μονάδα ή ένα συμπαγές φωτοβολταϊκό μπαλκονιού. Με τα σωστά παρελκόμενα και λίγη εξάσκηση, μπορείς να καθαρίζεις τα πάνελ σου μόνος σου με ασφάλεια και άνεση, χωρίς να διακινδυνεύεις ζημιές στους ανθρώπους ή στα υλικά.
Γιατί ο τακτικός καθαρισμός κάνει τη διαφορά;
Είτε βρίσκονται στη στέγη, στο μπαλκόνι, στο γκαράζ ή στη βεράντα, τα καθαρά φωτοβολταϊκά πάνελ είναι απαραίτητα για τη βιώσιμη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, ο ήλιος και η βροχή από μόνα τους συχνά δεν αρκούν για να διατηρήσουν τα πάνελ σου καθαρά μακροπρόθεσμα. Με την πάροδο του χρόνου, η σκόνη, η γύρη, οι ακαθαρσίες πουλιών και τα βρύα συσσωρεύονται, μειώνοντας την απόδοση και μειώνοντας τη διάρκεια ζωής του συστήματός σου.
Ποιοι τύποι ρύπων υπάρχουν;
Ανάλογα με την τοποθεσία, η ρύπανση μπορεί να προκύψει με διάφορους τρόπους:
- Σκόνη και γύρη: Αυτά τα σωματίδια σχηματίζουν ένα λεπτό φιλμ στην επιφάνεια, μειώνοντας τη διαπερατότητα του φωτός. Είναι ιδιαίτερα επίμονα την άνοιξη ή κατά τη διάρκεια των ξηρών καλοκαιρινών μηνών.
- Ακαθαρσίες πουλιών: Δεν είναι μόνο αντιαισθητικές, αλλά και διαβρωτικές. Αν παραμείνουν στο γυαλί για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στην επιφάνειά του.
- Βρύα και άλγη: Μπορούν να συσσωρευτούν, ιδιαίτερα στις άκρες και σε σκιερά σημεία. Αυτές οι πράσινες επικαθήσεις όχι μόνο μειώνουν την ενεργειακή απόδοση, αλλά συγκρατούν και υγρασία, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμη ζημιά.
- Κατάλοιπα βιομηχανίας και καυσαερίων: Στα αστικά κέντρα με έντονη κυκλοφορία, αλλά και κοντά σε βιομηχανικές μονάδες, συσσωρεύεται λεπτή σκόνη που καθιστά απαραίτητο τον πιο συχνό και σχολαστικό καθαρισμό.
Σε πολλές περιπτώσεις, η βροχή και ο άνεμος φροντίζουν για έναν βασικό καθαρισμό. Ωστόσο, όπου υπάρχει μικρή κλίση ή τα πάνελ σου είναι εγκατεστημένα σε σκονισμένο ή αστικό περιβάλλον, αξίζει να τα καθαρίζεις τακτικά. Έτσι, προλαμβάνεις τις επίμονες επικαθήσεις και εξασφαλίζεις μια μόνιμα καθαρή «θέα» προς τον ήλιο.
Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να καθαρίσεις;
Μια ελαφρώς δροσερή, συννεφιασμένη μέρα είναι ιδανική για να καθαρίσεις τα φωτοβολταϊκά. Έτσι, αποφεύγεις τον κίνδυνο δημιουργίας ρωγμών που μπορεί να προκληθούν από την απευθείας έκθεση στον ήλιο, λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας ανάμεσα στο κρύο νερό και το ζεστό γυαλί. Σε καμία περίπτωση μην προχωρήσεις σε καθαρισμό όταν οι θερμοκρασίες είναι κοντά στο σημείο μηδέν, καθώς και σε αυτή την περίπτωση οι διαφορές θερμοκρασίας μπορεί να προκαλέσουν ζημιά.
Ο καθαρισμός συνιστάται μετά την περίοδο της ανθοφορίας ή μετά από παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας. Τα πάνελ σου ωφελούνται ιδιαίτερα από μια σχολαστική συντήρηση την άνοιξη και στα τέλη του καλοκαιριού, καθώς τότε είναι συνήθως πιο έντονα λερωμένα. Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού σε βεράντες ή επίπεδες στέγες χρειάζονται συνήθως καθαρισμό μόνο μία ή δύο φορές τον χρόνο, ενώ τα μεγαλύτερα συστήματα σε στέγες θα πρέπει να τα ελέγχεις και να τα καθαρίζεις συχνότερα, ανάλογα με την τοποθεσία τους.
Μια επιπλέον συμβουλή: Μετά από μια βροχόπτωση, μεγάλο μέρος των ρύπων έχει ήδη μαλακώσει, γεγονός που κάνει τον καθαρισμό σου ευκολότερο και μειώνει την κατανάλωση νερού.
Τι πρέπει να λάβεις υπόψιν;
Ακόμα και ένα λεπτό στρώμα σκόνης μπορεί να μειώσει την απόδοση των πάνελ σου κατά αρκετές ποσοστιαίες μονάδες, ενώ σε περιπτώσεις έντονης βρωμιάς η μείωση μπορεί να φτάσει έως και το 20%. Επομένως, ο καθαρισμός δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά ένας τρόπος να βελτιώσεις την αποδοτικότητα. Κάθε κιλοβατώρα μετράει και μια καθαρή επιφάνεια διασφαλίζει ότι η ηλιακή ακτινοβολία αξιοποιείται όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.
Είναι σημαντικό να μεταχειρίζεσαι τα φωτοβολταϊκά συστήματα και τα πάνελ μπαλκονιού πάντα με προσοχή. Οι γρατζουνιές ή τα επιθετικά καθαριστικά μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη ζημιά στην ευαίσθητη γυάλινη επιφάνεια. Αν θέλεις να καθαρίσεις το φωτοβολταϊκό σου σύστημα, θα πρέπει λοιπόν να είσαι προσεκτικός και να χρησιμοποιείς μαλακές βούρτσες, καθαρό νερό και χαμηλή πίεση.
Ποια προϊόντα είναι κατάλληλα;
Ο εξοπλισμός και τα παρελκόμενα που είναι ήπια αλλά αποτελεσματικά είναι ιδανικά για τον καθαρισμό των φωτοβολταϊκών σου πάνελ. Ένα πλυστικό μηχάνημα υψηλής πίεσης σε συνδυασμό με μια μαλακή βούρτσα πλυσίματος είναι ιδιαίτερα πρακτικά. Οι μαλακές τρίχες της απομακρύνουν τη σκόνη και τη γύρη χωρίς να καταστρέφουν την επιφάνεια, ενώ η συνεχής παροχή νερού ξεπλένει αμέσως τη βρωμιά που έχει μαλακώσει.
Η χρήση μιας περιστρεφόμενης βούρτσας πλυσίματος κάνει τη δουλειά σου ακόμα πιο εύκολη. Εξασφαλίζει ομοιόμορφο καθαρισμό και μειώνει την προσπάθεια που χρειάζεται να καταβάλεις. Οι τηλεσκοπικές κάνες ψεκασμού και οι περιστρεφόμενες αρθρώσεις σε βοηθούν να φτάνεις με ασφάλεια σε ψηλότερα ή δυσπρόσιτα σημεία από το έδαφος. Πάνελ που είναι εύκολα προσβάσιμα, όπως τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού ή αυτά που είναι εγκατεστημένα στον κήπο, μπορείς επίσης να τα καθαρίσεις άνετα με ένα πλυστικό μηχάνημα χαμηλής πίεσης.
Καθαριστικά για επίμονους ρύπους
Για επίμονους ρύπους, όπως οι ξεραμένες κουτσουλιές πουλιών, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα ήπιο φυσικό καθαριστικό. Για καλύτερα αποτελέσματα, εφάρμοσέ το από κάτω προς τα πάνω, ώστε όλες οι περιοχές να διαβραχούν ομοιόμορφα. Αφού το αφήσεις να δράσει για λίγο, απλώς ξέπλυνε με καθαρό νερό. Για να πετύχεις ένα αποτέλεσμα χωρίς γραμμές, χρησιμοποίησε ένα ειδικό καθαριστικό γυαλιού, το οποίο προλαμβάνει τους λεκέδες από άλατα και καθυστερεί τον επανασχηματισμό βρωμιάς. Εναλλακτικά, μπορείς να χρησιμοποιήσεις πανιά μικροϊνών ή έναν υαλοκαθαριστήρα χειρός για το τελικό στέγνωμα.
Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για απαλό καθαρισμό;
Η σωστή διαδικασία είναι καθοριστική για να πετύχεις ένα καλό αποτέλεσμα:
- Απομάκρυνε τη χαλαρή βρωμιά: Αρχικά, ξέπλυνε φύλλα, κλαδάκια και χονδρή σκόνη με νερό και χαμηλή πίεση. Ένα λάστιχο κήπου ή ένα πλυστικό μηχάνημα ρυθμισμένο στην χαμηλότερη πίεση είναι κατάλληλα γι' αυτό.
- Καθάρισε με μια μαλακή βούρτσα: Τρίψε απαλά τα πάνελ χρησιμοποιώντας μια βούρτσα πλυσίματος. Η συνεχής παροχή νερού μειώνει τον κίνδυνο εκδορών. Σημαντικό: Έλεγξε προηγουμένως τις τρίχες της βούρτσας για τυχόν σωματίδια βρωμιάς, ώστε να αποφύγεις τις γρατζουνιές. Συμβουλή: Μπορείς να το κάνεις άνετα και αποτελεσματικά με ένα πλυστικό μηχάνημα υψηλής ή χαμηλής πίεσης σε συνδυασμό με μια μαλακή βούρτσα.
- Χρησιμοποίησε καθαριστικά: Εάν είναι απαραίτητο, εφάρμοσε ένα κατάλληλο καθαριστικό (κατά προτίμηση ένα καθαριστικό γενικής χρήσης) χειροκίνητα με ένα μπουκάλι ψεκασμού ή με τη βοήθεια του πλυστικού μηχανήματος, δουλεύοντας από κάτω προς τα πάνω. Άφησέ το να δράσει και μετά ξέπλυνε σχολαστικά.
- Ξέπλυνε και στέγνωσε: Το καθαρό νερό απομακρύνει τα κατάλοιπα, ενώ ένας υαλοκαθαριστήρας χειρός εξασφαλίζει επιφάνειες χωρίς γραμμές.
- Απόφυγε τους λεκέδες από άλατα: Η εφαρμογή ενός «glass finisher» μετά τον καθαρισμό βοηθά στην πρόληψη των γραμμών και των υπολειμμάτων, ενώ εμποδίζει την επιφάνεια να λερωθεί ξανά γρήγορα.
Σημαντικό: Καθάριζε μόνο τις γυάλινες επιφάνειες – όχι τα πλαίσια, τους συνδέσμους ή τον μετατροπέα (inverter). Αυτά τα ευαίσθητα εξαρτήματα δεν είναι σχεδιασμένα για άμεση επαφή με το νερό. Εάν δεν έχεις πρόχειρη μια βούρτσα πλυσίματος, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα πλυστικό μηχάνημα στην πιο χαμηλή ρύθμιση πίεσης και σε ελάχιστη απόσταση περίπου 15 εκατοστών. Μια άλλη επιλογή είναι να χρησιμοποιήσεις μόνο το μπεκ χωρίς την κάνη. Σε κάθε περίπτωση, ακολούθησε πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Πάνω από όλα η ασφάλεια
Όσο σημαντικό κι αν είναι ένα καθαρό σύστημα, η ασφάλεια προηγείται πάντα. Η εργασία σε στέγες ή σκάλες εγκυμονεί υψηλούς κινδύνους. Ένα λάθος πάτημα ή το τυχαίο πάτημα πάνω στα πάνελ μπορεί όχι μόνο να προκαλέσει ζημιά, αλλά και να οδηγήσει σε σοβαρά ατυχήματα. Επομένως, να καθαρίζεις μόνο τις περιοχές που είναι προσβάσιμες με ασφάλεια από το έδαφος. Μια τηλεσκοπική κάνη ψεκασμού για χρήση με πλυστικό μηχάνημα σε βοηθά να φτάνεις σε ψηλά και δυσπρόσιτα φωτοβολταϊκά πάνελ.
Για συστήματα σε στέγες που είναι δύσκολα προσβάσιμα, είναι προτιμότερο να καλέσεις μια εξειδικευμένη εταιρεία. Αν αποφασίσεις να το κάνεις μόνος σου, βεβαιώσου ότι πατάς σταθερά, καθώς ένα γλίστρημα ή το τυχαίο πάτημα πάνω στα πάνελ μπορεί να έχει μοιραίες συνέπειες. Η ηλεκτρική ασφάλεια είναι επίσης σημαντική: το σύστημα δεν πρέπει να είναι συνδεδεμένο στην παροχή ρεύματος και όλες οι βυσματούμενες συνδέσεις πρέπει να παραμένουν στεγνές. Για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, αρκεί να βγάλεις το καλώδιο τροφοδοσίας από την πρίζα πριν από τον καθαρισμό.
